Psychologie 101 voor coaches: stress en angst
Farran Mackay · 27 mei 2023 · 6 min lezen
We hebben allemaal wel eens meegemaakt dat leden tijdens of na een workout huilen, uit frustratie materiaal gooien of er van streek uitzien omdat ze hun verwachtingen niet haalden. Zulke momenten herinneren ons eraan dat we niet alleen fysieke trainers zijn. Als coach help je je leden waar mogelijk ook met hun mentale gezondheid. Met psychologie kunnen we onze leden beter helpen omgaan met stress en angst.
Stress en angst hebben weliswaar een aantal kenmerken gemeen, maar het zijn verschillende begrippen die je moet onderscheiden. Stress is meestal een reactie op een externe oorzaak, zoals een workout, en neemt doorgaans af zodra de situatie is opgelost. Het is een reactie op een specifieke, tastbare druk die eisen stelt aan lichaam en geest.
Angst daarentegen is vaak intern en komt voort uit een gevoel van onbehagen, zoals bezorgdheid of vrees, dat vaag en lastig te duiden kan zijn. Angst heeft niet altijd een specifieke of aanwijsbare oorzaak en houdt meestal aan na de stressvolle situaties zelf. In sommige gevallen kan angst zelfs optreden zonder duidelijke externe stressoren.
Toch kunnen zowel stress als angst vergelijkbare lichamelijke symptomen geven, die de trainingsprestaties van een lid kunnen beïnvloeden en ook effect hebben op het algehele welzijn. Met andere woorden: stress is meestal een kortetermijnreactie op een specifieke situatie, terwijl angst vaak een langdurige, aanhoudende toestand is die geen directe oorzaak hoeft te hebben.
De theorie van Hans Selye, het General Adaptation Syndrome (GAS), helpt stress te verklaren. Volgens GAS reageert ons lichaam in drie stappen op stress:
Alarmfase: Ons lichaam registreert de stress en maakt zich klaar om ermee om te gaan. Dat geeft gevoelens van alertheid of zelfs angst.
Weerstandsfase: Als de stress aanhoudt, probeert ons lichaam het aan te kunnen en ons te beschermen.
Uitputtingsfase: Als de stress te lang duurt, raakt ons lichaam uitgeput en kunnen we ziek worden of ons extreem moe voelen.
Deze theorie geldt niet alleen voor het grotere plaatje van ons dagelijks leven, maar ook op microniveau, bijvoorbeeld bij het afronden van een workout.
Alarmfase: De atleet begint aan de workout, een high-intensity functionele training die flinke eisen aan het lichaam stelt. Het lichaam herkent deze zware inspanning als stress en bereidt zich voor op een fight-or-flight-reactie. Adrenaline stroomt door het lichaam om de prestatie te verbeteren, de hartslag gaat omhoog, spieren spannen zich aan en de atleet voelt zich mogelijk extra alert, klaar om de workout aan te pakken.
Weerstandsfase: Naarmate de workout vordert, zoekt het lichaam een manier om met de stressor om te gaan, oftewel de lopende zware workout. Hartslag en ademhaling beginnen zich te regelen en het lichaam gebruikt zijn bronnen (zoals opgeslagen glucose en vetten) efficiënter om de spieren van brandstof te voorzien. In deze fase merkt de atleet mogelijk een kortstondige boost in prestatie en uithoudingsvermogen terwijl het lichaam vecht om homeostase (wanneer alle biologische processen in balans zijn) te behouden.
Uitputtingsfase: Als de workout te lang of te intensief is zonder passende rust of voeding, kunnen de bronnen van het lichaam uitgeput raken, met uitputting tot gevolg. De atleet kan symptomen ervaren zoals extreme vermoeidheid, minder prestatie, trage recovery, een verzwakt immuunsysteem en zelfs blessures. Deze fase lijkt op overtraining in de fitnesswereld en is een teken dat de atleet rust en recovery nodig heeft.
Natuurlijk is een bepaalde hoeveelheid stress nuttig, zo niet gewenst. We willen echter niet dat onze leden (regelmatig) de uitputtingsfase bereiken. Als coaches kunnen we verschillende strategieën inzetten om atleten te helpen de uitputtingsfase van Hans Selye's General Adaptation Syndrome (GAS) te vermijden.
Richt je op virtuositeit van beweging (onjuiste techniek kan onnodige stress op het lichaam geven)
Begrijp hoe elk lid met intensiteit kan omgaan (zowel in het algemeen als die dag)
Leg nadruk op goede voeding en hydratatie (zowel voor als na de workout) en op rust en recovery
Benadruk hoe belangrijk het is om "oefenen, trainen en wedstrijden doen" in balans te houden in de trainingsaanpak van je leden
Check regelmatig bij leden in en let op tekenen van overtraining
De Uncertainty Theory helpt angst te verklaren. Deze theorie zegt dat niet weten wat er daarna gebeurt ons angstig kan maken. Leden kunnen zich zo voelen voor een zware workout of als ze twijfelen of ze een fitnessdoel kunnen halen. Als je deze theorie onthoudt, begrijp je beter waarom de onbekende kanten van CrossFit atleten angstig kunnen maken.
Volgens de piramide van Maslow hebben mensen het gevoel nodig ergens bij te horen. Probeer van je gym een vriendelijke, ondersteunende plek te maken. Dat kan leden helpen zich veilig te voelen en minder onzeker, en daardoor minder angstig.
Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) stelt dat mindful zijn helpt om stress te verminderen. Herinner atleten tijdens de training eraan zich te richten op hun ademhaling, beweging en lichaam. Het kan niet alleen helpen hun hartslag te verlagen, maar ook om in het moment te blijven en zich minder angstig te voelen.
Coach leden actief op ademhaling tijdens workouts
Sommige leden zijn misschien "allergisch" voor mindfulness, noem het dus niet zo :)
De Goal Setting Theory zegt dat duidelijke doelen de motivatie verbeteren en angst verminderen. Help atleten SMART-doelen te stellen (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden). Maak tijd voor regelmatige check-ins en check-outs om te zien hoe ze vorderen richting hun doelen.
begin met het stellen van een doel voor die training
om angst en stress te verminderen, moeten doelen gericht zijn op uitvoering (bijvoorbeeld drie sets, correct ademhalen) en niet op prestatie (bijvoorbeeld maximaal gewicht, snelste tijd)
houd het lid tijdens de workout gefocust op dat doel
Coach zijn is meer dan atleten fysiek trainen. Het gaat om het ondersteunen van hun mentale gezondheid en algehele welzijn. Met psychologie kunnen we begrijpen hoe leden omgaan met stress en angst en hen daarbij helpen. Laten we deze kennis dus in praktijk brengen en onze community blijven inspireren om nieuwe hoogten te bereiken!
Bij Virtuous Coach Development zetten we ons in voor alle facetten van coachontwikkeling, en stress en angst begrijpen is net zo cruciaal als elk ander onderdeel van coaching. Of het nu op affiliate-, team- of individueel niveau is, met onze ondersteuning, expertise en ervaring krijg je de kennis en vaardigheden op maat die je nodig hebt om je coaching (of die van je team) naar een hoger niveau te tillen.
Plan gerust een gesprek in om bij een kop koffie (of wat je maar wilt!) te praten over je affiliate, je team of je eigen coaching.
